Aan de haven in Schiedam heeft een voormalig kantoor van SBM Offshore een nieuw leven gekregen: S-Dock. APTO Architects tekende voor het ontwerp dat refereert aan de haven en een verbinding maakt tussen buiten en binnen. De vorm van het gebouw – het heeft de vorm van een schip – vereiste een nauwkeurige engineering. Zo werden onder andere de metalen plafondpanelen door Knauf gesegmenteerd en gecodeerd aangeleverd, hetgeen de montage eenvoudiger maakte.

“Goedemorgen. Waar heeft u zin in, wat zal het zijn? Ik heb u nog niet eerder gezien. Bent u een nieuwe huurder?” Met een en al vrolijkheid begroet de medewerker van De Huismeesters de bezoekers van S-Dock. Hij neemt de bestelling op en de Flat Whites, bekers soep en voorverpakte wraps worden mee naar de kantoren genomen. Medewerkers van bouwbedrijven komen ook nog even snel een broodje halen, waarna ze de lift naar een van de verdiepingen nemen. Deze worden verbouwd en ingericht voor nieuwe huurders. De entreelobby met koffiebar en lunchrestaurant is een van de ingrepen die APTO Architects heeft ontworpen bij de verbouwing van het kantoorpand aan de haven van Schiedam.

Beste toekomstscenario voor het gebouw

Het kantoorgebouw werd gehuurd door SBM Offshore. Toen het bedrijf uit het pand vertrok, werd APTO Architects uit Amsterdam door de eigenaar, PingProperties, gevraagd wat het beste toekomstscenario voor het gebouw was. Senior architect Bas Overweg: “SBM Offshore huurde de hele kantoortoren. Na onze studie naar de beste invulling kwam eruit dat een multi-tenant gebouw de beste oplossing zou zijn. Hiervoor waren wel wat aanpassingen nodig.”

Die aanpassingen hadden onder andere te maken met het up-to-date maken. “Denk aan het verbeteren van de energiehuishouding en het opfrissen van het sanitair. Maar ook de plattegrond van de kantoorverdiepingen en van de begane grond moesten naar onze mening worden aangepakt. Zo hebben we op de begane grond een entreelobby geplaatst, inclusief koffiebar, lunchrestaurant en ontmoetingsruimten. We wilden een betere connectie met het metrostation. Daarom hebben we de ingang naar voren verplaatst. Boven de ingang is een luifel geplaatst om de entree herkenbaarder te maken”, legt Bas uit.

Stoere uitstraling als de schepen

Het architectenbureau heeft in het ontwerp gerefereerd aan het gevoel van de haven en het doorzetten van buiten naar binnen, stelt Bas. “Dit hebben we gedaan door de tegels van de vloer te laten refereren aan de buitenbestrating. De kern van het gebouw is bekleed met blauwstaal, dat dezelfde stoere uitstraling als de schepen uit de haven heeft. Ook de luifel is gemaakt van staal. De plantenbakken buiten worden doorgezet naar binnen en zijn bekleed met dezelfde vloertegels. Je ziet dat we het concept van verbinden van de buitenwereld met het gebouw tot in de detaillering hebben doorgezet. Dit geldt ook voor de zorgvuldige keuze van de materialen en de kleuren en afwerkingen ervan tot en met het meubilair.”

Wens vertaald in drie opties

Opdrachtgever PingProperties wilde een vlak, strak, wit plafond met een moderne uitstraling. Deze wens werd door Knauf vertaald in drie opties. Mischa Straver, Specification Advisor van Knauf, gaf bij APTO Architects een presentatie van de opties. “APTO Architects wilde oorspronkelijk een mineraal plafond. Wij vroegen of ze ook aan een metalen plafond hadden gedacht. Daarom hebben we drie opties gepresenteerd. De eerste optie hield in dat de bestaande, hard minerale plafondpanelen voor nieuwe hard minerale panelen Knauf Adagio  werden uitgewisseld. Dit met hergebruik van de bestaande systemen, zoals de bandrasters en de T-grids. Optie twee hield in dat het bestaand plafond zou worden vervangen door half verdekte planks met bandrastersysteem. Optie drie hield in dat het bestaand plafond zou worden vervangen door geperforeerde metalen panelen met een reductie van het aantal bandrasters. Hiervoor stelden wij de allernieuwste OptiMicro perforatie Rg0704 in RAL 9016 voor. Hiermee kan de hoogste akoestische waarde worden behaald – Aw 0,80 – met slechts één akoestisch vlies aan de achterkant.”

Architect Bas was enthousiast over de presentatie. “Wij vonden het erg prettig. We kregen een beeld van de keuzes die mogelijk waren en wat die keuzes voor impact hadden op de uitstraling van het resultaat en de bijbehorende kosten. We kozen voor optie drie. In het bestaande pand waren de bandrasters en het patroon van het plafond erg aanwezig en dominant. Door het toepassen van het metalen plafond kon een egaler resultaat worden gerealiseerd, waarbij de bandrasters niet meer beeldbepalend waren en de roosters voor de installaties konden worden opgenomen in de perforaties van de panelen. Uiteindelijk is deze optie alleen voor de begane grond toegepast. Omdat er nog te weinig huurders waren, is voor de elfde en twaalfde verdieping voor optie twee gekozen”, legt hij uit.

Plafond verdeeld in taartpunten

De scheepsvorm van het gebouw zorgde ervoor dat het plafond niet zo 1-2-3 kon worden uitgetekend. Gerben Brandsma, specialist metalen plafonds van Knauf, legt uit. “Het plafond heeft een ovale vorm. Die heb ik verdeeld in veertien taartpunten. De vraag was of al die taartpunten gelijk in afmeting waren. Daarnaast was het van belang te weten of alle kolommen op dezelfde plaats staan. Afbouwbedrijf Vega Projects heeft een 3D-scan gemaakt en die over de oorspronkelijke bouwtekening gelegd. Hieruit bleek dat de maatvoering overeenkwam, wat betekende dat ik slechts één taartpunt – opgebouwd uit zestig unieke paneelposities – hoefde te engineeren. Deze kon veertien keer worden gekopieerd. Zo waren er in totaal “slechts” circa tachtig unieke posities nodig.”

Omdat de metalen plafondpanelen vrijwel allemaal een unieke plaats in het plafondplan hadden, heeft Knauf de pallets van een kleurencodering voorzien. “De pallets met de panelen die links van het midden moesten worden gemonteerd, hebben een aparte kleur en de pallets met de panelen die voor de rechterkant waren bedoeld, hadden weer een andere kleur”, legt Gerben uit. “En om het de monteurs van Vega Projects gemakkelijker te maken, hebben we elk paneel ook van de code voorzien die op de tekeningen stond aangegeven. Vergelijk het met Ministeck, daar heeft ook elk onderdeeltje een eigen kleur en code”, lacht de specialist van Knauf.

Veel tijd in voortraject gestopt

Vega Projects was net als Knauf al vroeg bij het project betrokken. Hans van der Ree, projectvoorbereider bij het afbouwbedrijf uit Amsterdam, heeft veel tijd in het voortraject gestopt. “Omdat de architect geen zichtbare voegen wilde, was de maatvoering extra belangrijk. We hebben het totale pand tot op de millimeter nauwkeurig ingemeten en in BIM gezet. Op basis van die maatvoering hebben we de plafondpanelen bij Knauf besteld. Dezelfde precisie hebben we toegepast bij het bepalen van de ophangpunten. Die zijn aangegeven op basis van een tekening, die vertaald is naar het digitale BIM-model. Vanuit het BIM-model hebben we werktekeningen gemaakt, waar de monteurs mee aan de slag konden.”

De engineering in het voortraject heeft ervoor gezorgd dat de uitvoeringsfase gemakkelijker liep. “We hebben het geluk gehad dat we behoorlijk wat tijd kregen om alles uit te engineeren. Omdat niet alle verdiepingen verhuurd waren, konden we nog niet aan de slag met de afbouw. We moeten op de andere verdiepingen nog aan het werk. Daar kunnen we onze bedachte oplossingen gewoon herhalen”, aldus Hans.

Hans vertelt dat het afbouwbedrijf met heel wat technische uitdagingen te kampen had. “De uitdaging van de metalen plafonds is al besproken. Op de bovenste twee verdiepingen hebben we Armstrong Perla OP 19 mm van Knauf gemonteerd. Dit leverde op de twaalfde verdieping een uitdaging op vanwege de vorm van het dak. Van binnenuit loopt het plafond als een waaier naar de buitengevel. De plafondplaten steunen als het ware op elkaar. We hebben met zo min mogelijk aansluitpunten zo strak mogelijk moeten monteren. Vooral voor de montage in de hoeken hebben we een oplossing moeten bedenken.  We hebben met zo min mogelijk aansluitpunten zo strak mogelijk kunnen monteren. De maatvoering hier is dezelfde als die van de begane grond. Een factor er bovenop was het plafond strak te krijgen en te houden. Alle panelen 87,423° naar binnen gesneden, de zwaartekracht meewegend. We hebben dankbaar gebruikgemaakt van de inventiviteit van de monteurs. Het is in feite een standaardproduct dat we hebben toegepast, maar de manier waarop wij de panelen hebben gemonteerd, geeft een heel ruimtelijk beeld.”

Partijen roemen samenwerking

Alle betrokken partijen roemen de samenwerking tijdens dit project. “We hebben regelmatig overleg met Vega Projects gehad”, vertelt Erik Borger, Commercieel Technisch Adviseur plafonds bij Knauf. “Samen met Mischa ben ik ook vaker op het werk gaan kijken.” Mischa voegt eraan toe: “S-Dock is voor ons een heel goed referentieproject. Het is het eerste project wereldwijd waar OptiMicro perforatie Rg0704 is toegepast.” Hans van Vega Projects is tevreden over het eindresultaat. “Ik heb me enorm vastgebeten in het voortraject en dat heeft zich uitbetaald. Het is mooi dat we in dit project onze expertise hebben kunnen tonen, ook dankzij de goede samenwerking tussen de partijen.” Architect Bas heeft de samenwerking eveneens als erg prettig ervaren. “En het eindresultaat is een gebouw dat een nieuw leven heeft gekregen door het slim aanpassen van de layout van de begane grond en het toepassen van nieuwe producten in bijvoorbeeld het plafond.”

Bouwpartners

Opdrachtgever: PingProperties, Amsterdam

Architect: APTO Architects, Amsterdam

Fabrikant plafonds: Knauf, Utrecht

Interieuraannemer: Vega Projects, Amsterdam

Foto’s Dion de Bakker