Een fijne plek voor alle Dordtenaren. Dat is wat de gemeente Dordrecht voor ogen had met het Dordthuis. Het nieuwe onderkomen voor de gemeente, de stadsbibliotheek, de sociale dienst en de VVV. Het ontwerp van het Deense architectenbureau Schmidt Hammer Lassen laat door de toepassing van een houten- en een lamellenplafond een fascinerend lijnenspel zien. Tot in de perfectie uitgevoerd door Inteco en Van Dijk Afbouwprojecten.

‘Hier loop je binnenkort door het groen naar het nieuwe Dordthuis’, staat op een spandoek bevestigd aan een hek dat de bouwplaats aan de Spuiboulevard in Dordrecht afbakent. Het gebouw oogt van voren compact, met accenten op de gevel van keramische tegels die glinsteren in het zonlicht. Boven de ingang een grote klok met een bijna vintage uitstraling. Bij binnenkomst van het nieuwe Dordthuis weet je bijna niet waar je moet kijken. Nou, eigenlijk wel, naar het plafond. Bij de trap op de begane grond kun je helemaal door kijken naar de bovenste verdieping. Eerst kijk je tegen houten lamellen aan en naarmate de verdiepingen naar boven doorlopen, gaat het over in een vilten lamellen plafond.

Toekomstig monument voor Dordrecht

Het Deense architectenbureau Schmidt Hammer Lassen won de prijs voor het ontwerp van het Dordthuis. De jury had het bureau geselecteerd vanwege haar radicale, ingenieuze en uitgebreide benadering van de opdracht. ‘Het voorstel is flexibel en biedt mogelijkheden om het gebouw in elk gevoel te blijven ontwikkelen. Het eindresultaat is een optimistisch toekomstig monument voor de stad Dordrecht’, zo luidde het juryoordeel.

De prismavormige vloervelden, ondersteund door een zorgvuldige, structurele opzet, creëren een dynamische, interne verkeersstroom waarbij belangrijke zichtlijnen de verbinding leggen met markante punten in de stad, zo valt op de website van het Deense architectenbureau te lezen. Mensen en functies worden zowel fysiek als visueel verticaal met elkaar verbonden door een reeks aaneengeschakelde atria en ruimtes met dubbele verdiepingshoogte; deze wisselen af ​​tussen een ligging aan de gevel en een centrale positionering. Deze interne, ruimtelijke dynamiek komt tot uiting in het ritme van de gevel, waardoor binnen en buiten in elkaar overvloeien. Het resultaat is een landschap van uiteenlopende, door daglicht verlichte ruimtes die optimaal aansluiten bij de diverse functies in het gebouw. ​​Opvallende interne zichtlijnen vormen een contrast met rustige, doordacht ingedeelde ruimtes.

Een huiselijke sfeer creëren

Bij het interieurontwerp is Schmidt Hammer Lassen ervan uitgegaan dat het interieur een authentiek verlengstuk moet zijn van de belangrijkste ontwerpprincipes van het hoofdgebouw. ​​In dit geval wilde het architectenbureau een huiselijke sfeer creëren binnen de grote ruimte: een plek waarin de gebruikers van het gebouw zichzelf en hun stad weerspiegeld zien. In de werkruimtes zijn subtiele variaties in kleurpalet en textuur toegepast om genuanceerde verschillen tussen vergader- en werkplekken te markeren; zo voelen ze individueel aan, maar blijven ze toch verbonden met het geheel. De belangrijkste ruimtes met dubbele verdiepingshoogte hebben elk een eigen identiteit gekregen, gevormd door een specifieke sfeer die wordt versterkt door de verlichting, het meubilair, de materialen en de akoestische vormgeving.

Op de eerste drie verdiepingen staan de kasten van de bibliotheek klaar. De boeken moeten nog worden overgebracht van de oude locatie. Briefjes op de kasten geven aan welke thema’s samen in een kast moeten worden geplaatst. De bibliotheek is een van de vele, belangrijke publieke functies van het gebouw, stelt Schmidt Hammer Lassen, zo neemt ze ook een unieke positie in als facilitator van culturele uitwisseling en betekenisgeving. De bibliotheekfuncties zijn zo gepositioneerd dat ze verbinding en uitwisseling met de andere functies van het gebouw stimuleren. De begane grond biedt een landschap van levendige en prikkelende ruimtes waar kinderen kunnen spelen, leren, dromen en ervaringen kunnen uitwisselen. Dit omvat onder meer een zachte, speelse grot, een filmisch kampvuur en een berglandschap dat uitnodigt tot ontdekking en zelfstandigheid. Op de bovenverdiepingen bevinden zich ruimtes voor volwassenen en jongeren, waar traditionele collecties zijn geïntegreerd in zones voor studie, welzijn en inspiratie. Hoewel de bibliotheek qua oppervlakte bescheiden is, haalt ze het thema natuur naar binnen en brengt ze een wereld van kennis en fantasie naar kinderen en jongeren; hier kunnen zij uiteenlopende werelden betreden en leeservaringen met elkaar delen. De robuuste en tegelijkertijd warme materiaalkeuze van het gebouw vormt een bewust contrast met de aangrenzende kantoor- en woongebouwen.

Mede-initiator van ontwikkeling vilten plafond

Hans Weeland, projectadviseur van Hunter Douglas Architectural, is al sinds 2021 bij het project betrokken. “Het Deense architectenbureau Schmidt Hammer Lassen heeft ons toentertijd benaderd voor de plafonds voor het International Crime Court (ICC) in Den Haag. Zij wilden een vilten lamellenplafond daar toepassen. Maar dat hadden wij toen nog niet in ons assortiment. Wij zijn het wel gaan onderzoeken en uiteindelijk heeft dit geleid tot de ontwikkeling van het HeartFelt-plafond. Dat kwam voor het ICC te vroeg, daar zijn metalen lamellenplafonds toegepast, maar je zou kunnen zeggen dat het Deense architectenbureau mede-initiator is geweest van de ontwikkeling van HeartFelt”, legt hij uit.

De wens van Schmidt Hammer Lassen voor het Dordthuis was het gebruik van hout, vervolgt Hans zijn uitleg. “Een groot deel van de constructie van het gebouw is van hout met onder meer houten kolommen. Houten klimaatplafonds passen daar mooi bij, luidde het oordeel van het architectenbureau. Een adviseur van de Denen vroeg informatie bij ons op. Ik nam contact op met Inteco over de kosten en vervolgens is het balletje gaan rollen.”

Actieve klimaatplafonds

Vanaf het begin van het project was Inteco erbij betrokken, vertelt Ronald van Cleef, projectmanager van de fabrikant van klimaatplafonds. “Van de engineering tot en met de oplevering. Inteco leverde het actieve deel van de plafonds.  We hebben de verschillende plafondoplossingen binnen het project goed op elkaar afgestemd. Vooral de afstemming tussen engineering, planning en montage was belangrijk om het gewenste resultaat te behalen.”

De klimaatsystemen van Inteco zijn toegepast bij de houten Wood Grill cassettes van Derako en bij de HeartFelt vilten lamellenplafonds. “Bij de actieve Derako plafonds is ons MeandRo-klimaatsysteem op de Wood Grill cassette gemonteerd, bij de actieve HeartFelt lamellen met het isolatiesysteem van Hunter Douglas hangt het systeem eronder ”, legt Ronald uit. “Het MeandRo-klimaatsysteem combineert een hoge capaciteit met veel esthetische ontwerpvrijheid. De meerwaarde zit in de combinatie: de architect kan de gewenste uitstraling realiseren, terwijl het klimaatsysteem de gevraagde prestaties levert. Bij het Dordthuis konden we met het complete plafondpakket de gevraagde capaciteiten ruimschoots behalen.”

Bij veel ruimtes lopen de houten en vilten lamellen door in de kantoorruimtes die aan de openbare ruimte grenzen. Een rondleiding laat zien dat in sommige ruimtes een ander plafond is toegepast. Ronald: “Hier is ons MeandRo-V-systeem toegepast. De combinatie van de lamellen van Hunter Douglas en het MeandRo-V-systeem vormt het PareauLux-klimaatplafond. Voor dit project is het plafond volledig op maat geëngineerd, zodat de architectonische wensen en de technische werking goed op elkaar aansluiten. Ook de afwerking met een bronskleur is afgestemd op de wensen van de opdrachtgever. Zo vormt het plafond een integraal onderdeel van het interieurontwerp.”

Bouwen op elkaars expertise

Inteco benaderde Van Dijk Afbouwprojecten voor de montage van de houten en viltenlamellenplafonds. “Wij werken al jaren samen”, verklaart Ronald. “Wij leveren niet alleen watergedragen klimaatsystemen, maar ook oplossingen met Phase Change Material (PCM). Dit materiaal wordt toegepast in elementen die warmte kunnen opnemen en later weer afgeven. Van Dijk Afbouw is een partij die ervaring heeft met het aanbrengen van PCM-cassettes op Inteco-plafonds. Door onze jarenlange samenwerking kunnen we goed op elkaars expertise bouwen.”

Gevraagd naar de uitdagingen binnen dit project, antwoordt Joost van Dijk direct staccato: “De hoogtes, de vorm van het pand waardoor er veel hoeken inzitten en de uiteindelijk gewijzigde planning.” De directeur van Van Dijk Afbouwprojecten legt uit: “Je ziet op de bouwtekening staan dat het plafond op bepaalde punten op twaalf meter hoogte moet worden gemonteerd, maar als je in de ruimte staat lijkt dat veel hoger dan 00je in eerste instantie verwacht. We hebben heel veel met hoogwerkers moeten werken.”

De plafondvelden zien er op vrijwel alle verdiepingen hetzelfde uit; het grote binnenvlak bestaat uit een lamellenplafond – hout op de begane grond en eerste verdiepingen en vilt op de resterende verdiepingen – met daarboven isolatie. Naar de gevels toe zit het Inteco klimaatplafond boven de lamellenplafonds. “We hebben de HeartFelt-lamellen in het systeem van Hunter Douglas gemonteerd, de Wood Grill cassettes in een Ultra Matzwart API-systeem”, legt Joost uit. Hij vervolgt: “De isolatie aanbrengen was overigens geen abc’tje”, vertelt Joost. “Het was een materiaal waar moeilijk mee te werken was, erg kwetsbaar en scheurgevoelig. De lichtlijnen kwamen later in het project pas als toevoeging. Daardoor hebben we het isolatiemateriaal in veel aparte formaten moeten snijden.”

Hoeken zorgden voor veel maatwerk

De vorm van het gebouw levert veel hoeken op. Joost noemde dat ook als een uitdaging voor zijn afbouwbedrijf. “De vele schuintes in het plafond – met name in de hoeken – vereiste veel maatwerk. De scheve uiteinden van de lamellen, vonden wij niet mooi en goed werkbaar. Daarom heb ik samen met Hans van Hunter Douglas voorgesteld om hoeklijnen aan te brengen. Deze waren niet getekend, maar volgens ons noodzakelijk om het plafond tot zijn recht te laten komen. Wij hebben een mock-up gemaakt en daarmee alle partijen overtuigd. In totaal hebben we zo’n 900 m extra hoeklijnen gemaakt en geplaatst.”

Een blik op het plafond laat zien dat er zwarte bakjes tussen de lamellen zijn gemonteerd en roosters voor de ventilatie. “Tijdens de uitvoering is ons gevraagd of we die elementen ook konden monteren. In de bakjes is verlichting aangebracht en de bakjes en de roosters moesten op één lijn worden geplaatst. Ik denk dat we wel zo’n vijfendertighonderd van die elementen hebben gemonteerd”, geeft Joost aan.

Prachtige referentie voor betrokken partijen

Terugblikkend spreekt Joost van een erg groot project voor zijn bedrijf. “Qua omvang en complexiteit is dit een van onze grootste projecten die we hebben uitgevoerd. Het is voor ons ook een goede leerschool geweest, op meerdere vlakken. Zo moeten we in de toekomst nog scherper op de planning zitten richting onszelf maar ook richting de opdrachtgever. Het eindresultaat is indrukwekkend, daar mogen we met zijn allen supertrots op zijn!”

Voor Hunter Douglas Architectural is het een prachtig referentieproject, stelt projectadviseur Hans. “Het is heel mooi om te constateren dat onze Derako Wood Grill-cassettes – ongeveer 3.500 m² – en HeartFelt vilten lamellen, bijna 10.000 m², zijn toegepast. Maar wat veel mensen niet weten, is dat de keramische gevelelementen ook uit onze fabriek uit Portugal komen.”

Projectmanager Roland van Inteco besluit: “Het Dordthuis was een intensief project waarin bouwkundige en installatietechnische werkzaamheden nauw op elkaar moesten worden afgestemd. Goede communicatie en samenwerking waren daarom essentieel. Door regelmatig contact te houden en gezamenlijk de voortgang te bewaken, konden we de verschillende werkzaamheden in goede banen leiden. Het resultaat laat zien wat vroegtijdige engineering, maatwerk en een goede samenwerking kunnen opleveren.”

Toevoeging op projectartikel

Bij het ter perse gaan van PWi 4-2026 was onderstaande informatie nog niet beschikbaar. Het is echter een belangrijke toevoeging op de projectbeschrijving, vandaar dit extra kader bij de online versie.

Verschuren Totaalprojecten heeft binnen het Dordthuis diverse plafond- en wandafwerkingen gerealiseerd, vertelt Toon Verschuren, algemeen directeur van de Verschuren Groep uit Eindhoven. “Onze werkzaamheden bestonden uit het aanbrengen van Troldtekt houtwolcementplafonds, Ecophon Focus- en Ecophon Advantage-systeemplafonds en diverse wand- en kernbekledingen. Daarnaast hebben wij de bekleding van verschillende kernen verzorgd met geperforeerde en niet-geperforeerde stalen panelen. Deze panelen zijn gebruikt als afwerking van diverse bouwkundige kernen en dragen bij aan zowel de uitstraling als de akoestische prestaties van het gebouw.”

De gebouwvorm zorgde ook voor Verschuren Totaalprojecten voor technische uitdagingen. Toon: “Het ontwerp van het Dordthuis kent veel hoeken, overgangen en afwijkende vormen. Dit vroeg om een nauwkeurige maatvoering en afstemming tijdens de uitvoering, zodat alle aansluitingen strak en volgens ontwerp konden worden gerealiseerd.”

Hij noemt nog een belangrijke uitdaging. “Het realiseren van een strakke uitlijning tussen de verschillende plafondsystemen en de aansluitingen in de nissen, mede vanwege de aanwezige hoogteverschillen, was voor ons een uitdaging. Daarnaast vergde de bekleding rondom deurkozijnen extra aandacht. Door de combinatie van naar binnen- en naar buitendraaiende deuren moesten de voeglijnen van de stalen panelen zorgvuldig worden doorgezet, zodat een rustig en consistent beeld ontstond door het gehele gebouw.”

“Dordthuis was een uitdagend en technisch interessant project waarin veel verschillende materialen, detailleringen en aansluitingen samenkwamen. Vooral de afstemming van de diverse plafondsystemen en wandbekledingen vroeg om precisie in voorbereiding en uitvoering. We zijn trots op het eindresultaat en op onze bijdrage aan dit bijzondere gebouw”, aldus de algemeen directeur van de Verschuren Groep.

Bouwpartners

Opdrachtgever: Gemeente Dordrecht, Dordrecht

Architect: Schmidt Hammer Lassen, Aarhus (Denemarken)

Aannemer: J.P. van Eesteren, Gouda

Fabrikant klimaatplafonds: Inteco, Drunen

Fabrikant lamellenplafonds: Hunter Douglas Architectural, Rotterdam

Fabrikant wanden: Maars Living Walls, Harderwijk

Montage klimaatplafonds: Inteco, Drunen

Montage lamellenplafonds: Van Dijk Afbouwprojecten

Montage wanden: Verschuren Totaalprojecten, Eindhoven